پوست اطراف چشم، بهویژه پلکها، از ظریفترین و حساسترین نواحی پوست بدن محسوب میشود. این ناحیه به دلیل ساختار ویژهاش در برابر عوامل مختلفی آسیبپذیر است که میتوانند منجر به شل شدن، افتادگی و تغییرات ظاهری پلکها شوند. این تغییرات نهتنها بر زیبایی چهره اثر میگذارند، بلکه گاهی اوقات مشکلات عملکردی مانند کاهش میدان دید را به همراه دارند. لیفت پلک یا بلفاروپلاستی روشی مؤثر برای رفع این مسائل است.
فرآیند طبیعی پیری
با بالا رفتن سن، پوست بهطور طبیعی انعطافپذیری خود را از دست میدهد. این موضوع در ناحیه پلکها به دلیل نازک بودن پوست این بخش بیشتر نمایان است.
- کاهش تولید کلاژن و الاستین: با افزایش سن، تولید این پروتئینهای حیاتی کاهش مییابد. کلاژن استحکام پوست را حفظ میکند و الاستین به انعطافپذیری آن کمک میکند. کاهش این دو عامل باعث شل شدن و افتادگی پوست پلکها میشود.
- تحلیل چربی زیرپوستی: جابهجایی یا کاهش چربی زیر پوست میتواند ظاهری خسته و افتاده به پلکها بدهد.
- ضعف عضلات پلک: عضلاتی که پلکها را نگه میدارند، با گذر زمان ضعیفتر شده و توانایی حفظ پوست اضافی را از دست میدهند.
عوامل ژنتیکی و ارثی
ژنتیک نقش کلیدی در ویژگیهای پوست دارد. برخی افراد بهطور ارثی مستعد افتادگی پلک یا تشکیل کیسههای چربی زیر چشم هستند. وجود سابقه خانوادگی میتواند احتمال بروز این مشکلات را در سنین پایینتر افزایش دهد.
آسیبهای ناشی از نور خورشید (فتوایجینگ)
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض اشعه UV خورشید به کلاژن و الاستین پوست آسیب میرساند. این تخریب باعث کاهش استحکام و انعطافپذیری پوست پلکها و در نتیجه افتادگی آنها میشود.
تغییر رنگ پوست: اشعه UV میتواند لکههای تیره (هایپرپیگمنتیشن) در اطراف چشم ایجاد کند که چهره را خسته و پیرتر نشان میدهد.
تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی، بهخصوص در دوران یائسگی، میتواند پوست را نازکتر کرده و تولید کلاژن را کاهش دهد. این تغییرات باعث تسریع شل شدن و افتادگی پوست پلکها میشوند.
تجمع چربی و پف پلک
تجمع چربی در پلکهای بالا یا پایین میتواند ظاهری پفآلود ایجاد کند. این مشکل ممکن است به دلایل ژنتیکی، افزایش سن یا احتباس مایعات رخ دهد.
پف پلک تحتانی: این حالت معمولاً به دلیل تجمع چربی یا مایعات ایجاد شده و چهره را خسته نشان میدهد.
عوامل محیطی و سبک زندگی
عوامل محیطی مانند آلودگی هوا، مصرف سیگار و سبک زندگی ناسالم میتوانند پیری زودرس پوست و افتادگی پلکها را تشدید کنند.
- استرس و کمبود خواب: استرس مداوم و کمخوابی میتوانند باعث احتباس مایعات در پلکها و افزایش افتادگی شوند.
- تغذیه نادرست: کمبود ویتامینهای C و E میتواند تولید کلاژن را کاهش داده و افتادگی پوست را تسریع کند.
ضعف عضلات پلک و پتوز
پتوز یا افتادگی پلک فوقانی ممکن است به دلیل ضعف یا آسیب عضلات نگهدارنده پلک رخ دهد. این مشکل میتواند ناشی از افزایش سن، آسیبهای عصبی یا بیماریهای عضلانی باشد.
پتوز مادرزادی: برخی افراد بهطور مادرزادی دچار ضعف عضلات پلک هستند و ممکن است در سنین پایین نیاز به لیفت پلک داشته باشند.
کاهش چربی زیرپوستی و تحلیل بافتها
با افزایش سن، چربی زیرپوستی اطراف چشمها کاهش یافته و بافتهای نگهدارنده تحلیل میروند. این فرآیند باعث شل شدن پوست پلکها و ایجاد چینوچروکهای عمیق میشود.
عوامل التهابی و آلرژیک
بیماریهای التهابی مانند درماتیت پلک یا آلرژیهای چشمی میتوانند تورم و التهاب مزمن در پلکها ایجاد کنند. این التهاب طولانیمدت باعث شل شدن پوست پلکها میشود.
بیماریهای عصبی و سیستمیک
برخی بیماریهای عصبی مانند میاستنی گراویس یا فلج عصب صورت میتوانند بر عضلات و بافتهای پلک تأثیر گذاشته و باعث افتادگی شوند.